Рубрика: Հոդված

Երաժշտությունը երեխայի կյանքում

 

«Պարը, խաղը, ասմունքը, երգն ու մարզանքը պետք է դիտել որպես երգերաժշտության դասավանդման համազոր և հավասար միավորներ»:

                                                                                     Արթուր Շահնազարյան   Читать далее «Երաժշտությունը երեխայի կյանքում»

Реклама
Рубрика: Հոդված, Վերապատրաստում

Տաթև Սահակյանի մուտքը 2-5տարեկանների մոլորակ

Նախադպրոցական հաստատությունների հերթական վերապատրաստումն էր սկսվել, երբ բացվեց խմբասենյակի դուռը, և շեմին կանգնած էր փայլփլուն աչուկներով, մի քիչ շփոթված, բայց համարձակ Տաթև Սահակյանը՝ Լիլիթ Սահակյանի քույրը, ում տեսել էի մի քանի անգամ։Ա՜խ, էտ Սահակյանները՝խելացի և համարձակ։   Читать далее «Տաթև Սահակյանի մուտքը 2-5տարեկանների մոլորակ»

Рубрика: Հոդված

Զարգացնում ենք զգայարանները` խաղալով, երևակայելով և հրճվելով…

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի Արևելյան դպրոցի 2-4 տարեկանների խնամքի և զարգացման խումբ. դաստիարակներ` Նելի Արղության և Սաթեն Քարաջյան:
Բացահայտում չեմ անի, եթե ասեմ, որ մարդն ունի զգայարաններ՝ համի, հոտի, լսողական…։

2-4 տարեկանների համար կարևոր են բոլոր զգայարանների զարգացումը ու դրանց նպաստող ազդակները:«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի 2-4 տարեկանների խմբում զգացողությունների ճանաչումը, գնահատումը հաճելի խաղ է:Մի փոքր խոսենք կարևորագույն զգայություններից մեկի՝ շոշափելիքի մասին: Սրա միջոցով է, որ մենք ինֆորմացիա ենք ստանում արտաքին միջավայրից, և երեխան շատ բան է սովորում՝ ճանաչելով աշխարհը: Շոշափել ասելով` միայն ձեռքի զգայությունը նկատի չունեմ, այլև ամբողջ մարմնի:Պետք է ասեմ, որ զգայությունների զարգացումը երեխայի զգացմունքների, մարդկանց ու աշխարհի հանդեպ նրա վերաբերմունքի ձևավորման, ինչպես նաև ինքնաճանաչողության գործում շատ կարևոր տեղ և դեր ունի: Հենց դրա համար էլ փոքրիկներն անընդհատ ձեռք են տալիս ինչին պատահի. դա ճանաչողության կարևոր մասն է: 2-4 տարեկանների խմբում յուրաքանչյուր զգայարան ճանաչում-հայտնագործում են առօրյա գործունեության ընթացքում: Սա այն դեպքն է, երբ ինֆորմացիան, կենսափորձը, զգացողությունները միատեղվում են: Երբեմն կենսափորձը պակասում է, բայց չէ՞ որ  կենսափորձը հենց փորձով է ձեռքբերվում, ձևավորվում:

Կրթահամալիրի Արևելյան դպրոցի 2-4 տարեկանների զարգացման խմբում սկսեցինք «Զգայարանների արահետ» նախագիծը: Նախագծի նպատակն էր զարգացնել երեխաների մեջ տարիքին համապատասխան շփման և խոսքի զարգացման հմտությունները: Հույզերի և զգայարանների ճանաչման գործընթացում կարևոր է այլընտրանքային մոտեցումը: Երեխան ոչ ավանդական, այլընտրանքային տարբերակներով զարգացնում և ամրապնդում է զգայարանների գործունեությունը՝ չնկատելով, որ այդ ընթացքում սովորում է։ Գիտենք, որ մարմնի վերջույթներում տեղակայված են ընկալիչներ, որոնք տեղեկատվություն են տալիս շրջապատող աշխարհի մասին։ 2-4 տարեկան հասակը այն ժամանակահատվածն է, երբ երեխաները ակտիվ փորձարկումներ են կատարում շրջապատող աշխարհի առարկաների հետ, ձեռք են տալիս ամեն ինչին՝ վտանգավոր, թե անվտանգ, համտեսում են ամեն ինչ՝ ուտելի, թե ոչ ուտելի, շփվում  բույսերի, կենդանիների, ջրի, ավազի և այլնի հետ: Այս տարիքում կարևորը ամեն ինչ փորձելն է, զգայություններն ու երևակայությունը զարգացնելը, շրջակա աշխարհն ու սեփական ես-ը ճանաչելը:

Փակելով երեխայի աչքերը` թուլացնելով տվյալ դեպքում տեսողական զգայությունը կամ բացառելով այդ զգայարանը` հնարավորություն ենք տալիս մյուսներին ավելի ակտիվ աշխատել: Սկզբում կարծում էինք, որ այս «փորձախաղը»-մարզախաղը կարճ կտևի, գուցե ոչ այնքան գրավիչ լինի կամ արդարացնի մեր «հույսերը»:Երբ սովորելը ապրելու նման բնական է, այդ ժամանակ վերանում են ցանկացած խոչընդոտ ու արգելք, էլ ի՜նչ դժվարություն, ի՜նչ տրտնջոց․․․․։

Ու այս հարցում մեզ շատ օգնեցին լոգոպեդ Նինա Հովհաննիսյանը և հոգեբան Հայկուշ Գևորգյանը, որոնց ակտիվ նախաձեռնությամբ ինչպես սկսեցինք, այնպես էլ շարունակեցինք «Զգայարանների արահետ» խաղ-նախագիծը։

Խաղացինք

Իհարկե, չմոռանամ նշել անփոխարինելի Ռոդարիին, ում անսահման ստեղծագործական երևակայությամբ վարակվելով՝ սաների հետ շարունակ երևակայում ենք աներևակայելին․․․

Խաղի ընթացքում  երբ չէին գուշակում, թե ինչ է թաքնված, սկսում էին անմիջապես բերանը տանել տրված առարկան:  Դա հենց այնպես, աննպատակ չէ. դա սաների ճանաչողության գլխավոր ձևն է: Տեսողությունը դեռ թույլ չի տալիս այնքան ինֆորմացիա ստանալ, որ մի բան հասկանան, շոշափելիքը նույնպես չի բավականացնում՝ հասկանալու, թե ինչի են դիպչել, ու երեխան անմիջապես դիմում է համի զգացողությանը: Երբ համտեսում է, ամեն ինչ ընկնում է իր տեղը՝ գտնում է հանելուկի պատասխանը։ Արդյունքում մշակվում և ամրակայվում են մի շարք հմտություններ ու կարողություններ, ինչը հերթական անգամ փաստում է, որ իրականում ամենաարդյունավետ կրթությունը կյանքի ընթացքում չպարտադրված, այլ հաճելի դարձած գործընթացն է:

Վերջում ուզում եմ անպայման նշել, որ այս տարիքի երեխանները մի աննկարագրելի ձգողություն ունեն ջրի ու դրա հետ կապված գործողությունների հանդեպ: Հաճախ կարելի է տեսնել, թե ինչպես են  բաժակի ջուրը լցնում սեղանին ու ձեռքի ափերով չփչփացնում կամ ամբողջ ձեռքը մտցնում բաժակով ջրի մեջ: Երեխաներին հնարավորինս շատ պիտի թողնել ջրի մոտ` ջրով տարբեր խաղեր կազմակերպելով կամ գոնե պարզապես ջրով լի աման տալով: Ջրի մեջ  կարելի է տարբեր առարկաներ լցնել և խառնել` երևակայությանը ազատություն տալով, ինչը և մենք անում ենք հատկապես ամռանը, երբ սկսվում է բացօթյա լողաշրջանը։ Քանի որ արահետը դեռ շարունակվում է, հաջորդիվ արահետ-խաղը կազմակերպելու ենք ամառային լողավազանում:

Տեսադաս  Զգայարաների արահետ :

Рубрика: Հոդված, Տեսանյութեր

Երկնային ու երկրային պարգև:

«Աիդա Պետրոսյան» մրցանակ՝ դաստիարակ Նելի Արղությանին…

Անչափ շնորհակալ եմ… Հուզված եմ, հպարտ՝ «Աիդա Պետրոսյան» մրցանակին արժանանալու համար. դա ինձ համար մեծագույն պարգև է, երկնային ու երկրային պարգև: Շնորհակա՜լ եմ, սիրելի՛ ՍԵԲԱՍՏԱՑԻՆԵՐ՝ ինձ վստահելու, անսահման հնարավորություններ ընձեռելու, խենթանալու աստիճան ոգևորելու համար: Սիրում եմ բոլորիդ և կրկին շնորհակալ եմ:

«Ի՛մ Աիդա Պետրոսյան, շնորհակալ եմ՝ ինձ միշտ ստեղծագործելու,ազատ ու ստեղծական թողնելու, բարդ իրավիճակներում վստահելով, բայց միևնույն ժամանակ ինձ օգնելու համար: Ես միշտ զգացել եմ Ձեր ամենակարող ուժը, վստահ եմ եղել, որ կարող եմ ու պիտի՛ անեմ: Պարտական եմ և խոնարհվում եմ, իմ խենթությունները ոգևորող ու ոգեշնչող ընկեր՝ իմ մե՜ծ ՈւՍՈւՑԻՉ: Անդադար ծափահարում ու խոնարհվում եմ»:

Քո պռճկված՝ Նելի Արղության

Рубрика: Հոդված, Տեսանյութեր

Միասին ապրելու կրթություն` խաղով, երգ ու պարով.

 

Միասին ապրելու կրթություն` խաղով, երգ ու պարով

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում գործում են նախակրթարաններ 2-4 տարեկանների համար։ Նախակրթարանները գործում են դպրոց-պարտեզների կազմում: Այստեղ ընդունվում են 2-4 տարեկան երեխաները, ում ծնողները ծանոթ են իրականացվող հեղինակային ծրագրին և կնքում են համապատասխան պայմանագրեր:                                                                                  Նախակրթարանն աշխատում է ամեն օր, բացի շաբաթ և կիրակի օրերից` առավոտյան 09.00-17.00` լրիվ օրով և 9.00-13.00՝ ոչ լրիվ օրով:

Սաների գործունեությունը, զարգացումը կազմակերպվում  է `

Սաների ընդունելությունը կազմակերպվում է 08.45-09.30։ Սաներն ինքնուրույն են զգեստափոխվում: Դաստիարակները կատարում են սաների հաճախումների հաշվառում ամեն օր մինչև ժամը 09։45 և գրանցում էլեկտրոնային մատյանում: Երեխայի բացակայության կամ ուշացման, ինչպես նաև դրանց պատճառների մասին ծնողը դաստիարակներին տեղյակ է պահում մինչև 09.30:

Նախակրթարանում գործում է ամենօրյա սահմանված օրակարգ՝ Առավոտյան ծես՝ 09.00-10.00։  Եղանակային բարենպաստ պայմանները ամբողջ տարվա ընթացքում թույլ են տալիս զանազան տարաբնույթ նախագծեր ու գործունեություններ անցկացնել բակում, դե իսկ ամռանը սաների գրեթե ամբողջ օրն անցնում է բակում։ Ամեն օր  խմբասենյակ մտնելիս սան-դաստիարակ առաջին հերթին բացում են պատուհանները (չօդափոխված սենյակում արգելվում է որևէ գործունեություն), խնամում են սենյակային բույսերը, կարգի բերում  բակ-պարտեզը:

Օրվա մնացած ժամերին սաների գործունեությունը կազմակերպվում է ըստ դաստիարակների աշխատանքային նախագծի։

Սաների առողջ զարգացման համար կարևոր նշանակություն ունի սննդի ճիշտ կազմակերպումը։ Նրանք սնվում են լրիվ օրվա դեպքում երեք անգամ, ոչ լրիվ օրվա դեպքում՝  երկու անգամ: Սնունդը կազմակերպվում է շաբաթվա սննդացանկով, որ կազմում է ծրագրի առողջագետը՝ տնօրենի, դաստիարակների և խոհարարի հետ խորհրդակցելով։ Շաբաթվա կերակրացանկը տեղադրվում է դպրոցի ենթակայքում:

Տվյալ օրվա համար դաստիարակները սաներից նշանակում են հերթապահ-օգնականներ, ովքեր լվացվելուց հետո դաստիարակներից մեկի հետ  միրգը բերում են խոհանոցից,  կտրատում են կամ կտրատված են բերում:

Երեխայի՝ նախակրթարանային հարմարավետ առօրյայի համար կարևոր գործոններից է ճիշտ միջավայրում ճիշտ պայմաններ ապահովելը։ Խոսքը խմբասենյակի մասին է՝ լուսավոր, ընդարձակ, հարմար  2-4 տարեկանին՝ վազվզելու, թռչկոտելու, չափել-ձևելու, հաշվել-համեմատելու, նկարելու, լուսանկարելու,  եփել-թափելու, մարմինը կոփելու, դիտելու- ուսումնասիրելու, քնելու-հանգստանալու համար: Այստեղ բոլորի համար բաց, տեսանելի ու  հասանելի է հանդերձարանը, սանհանգույցը, խոհանոցը, կահույքը՝ առանց սուր անկյունների, հատակ-հարթակը ՝ առանց խոչընդոտների, ելուստների:

Մյուս կարևոր գործոնը երկու դաստիարակի համատեղ, հավասար իրավունքներով աշխատանքն է․ սաների գործունեության կազմակերպումն ու խնամքն իրականացվում է միասին, ինչն էլ ապահովում է հիգիենիկ, զարգացնող միջավայր: Նրանք լրացնում ենք մեկը մյուսին, չկա աշխատանքում բաժանումներ աշխատում են համախմբված, համերաշխ և սիրով, և դժվար է ասել, թե ով է ում մենթոր-ուսուցիչը…Լսեք մեր բլոգում

Դաստիարակների աշխատանքային գործունեությունն արտացոլվում է ուսումնական բլոգում, սոցիալական ցանցերում: Նախօրոք նրանց բլոգներում տեղադրվում են օրվա կամ շաբաթվա աշխատանքային նախագծերը: Աշխատանքային նախագծերի քննարկումներին մասնակցում են ծնողները, տատիկ-պապիկները… Քնի ժամին կամ օրվա վերջում կամ հաջորդ օրը,  ամփոփվում  է օրվա աշխատանքը և տեղադրվում  բլոգում –ենթակայքում:

Սաների համակողմանի և արդյունավետ զարգացման համար մեծ է ծնողի դերը։ Ծնողը ծանոթ է ծրագրին, տեղյակ է նախակրթարանի գործունեությանը:
Ծնողը ոչ միայն պատվիրատու է, գործընկեր, այլև իր երեխային վերաբերող նյութի յուրացնողը, իրագործողն ու տարածողը: Համացանցում ստեղծել ենք  ծնողական խմբի հասցե, որը հենց ծնոնղներն էլ վարում են: Աշախատանքային նախագծերը, ուսումնական նյութերը տեղադրվում են այդ խմբում: Այս կերպ ծնողական խմբերն սկսեցին գործել  որպես ակումբներ, որոնց պարապմունք-հանդիպումները իրականացվում են նախապես հրապարակված ծրագրով, ունեն հստակ խնդիրներ՝

  • ակումբների պարապմունք-հանդիպումներին մասնակիցները յուրացնում են նախակրթարանում իրականացվող ծրագիրը,
  • հանդիպում են մասնագետների հետ, քննարկում իրենց հետաքրքրող հարցերը,
  • պատրաստվում են մոտակա ծես-արարողություններին, ստուգատեսներին,
  • ընտանեկան տարբեր նախագծերի պլանավորում, իրականացում,
  • միջավայրի մշակում,
  • ծես-ծիսակատարության իրականացում,
  • ստեղծվել են ծնողական երգչախմբեր:

Մենք նախընտրել ենք ներկայացնել կատարված աշխատանքը, անելիքը և դրանց նպատակ-հետևանքները։ Էքզյուպերիի փոքր քայլերի-ի աչքով ու հայացքով ենք նայում մեր արածին ու անելիքին:Քաղաքակիրթ հասարակություն և քաղաքացիական հասարակություն համարյա բոլոր եզրերով համընկնում են:
Այդպիսի հասարակություն ունենալու համար այդպիսի կրթության կազմակերպում է պետք: Մեզանում մի մեծ ժամանակային տարածք բաց է թողնված և դրան ուղղված քայլերը հաճախ քիչ արդյունավետ են լինում, որովհետև ամբողջական, համակարգային չեն, սկզբից չեն, կտոր-կտոր են, կրթական չեն: Բացակայում է քաղաքիրթ ապրելաձևը, որ վերածվել է մշակույթի բոլոր առումներով: Սկսենք  0-ից չգիտենք քանի տարեկանի ծնողից: 
Ծնողն է այսօրվա գործող հասարակությունը, մշակույթ կրող-տարածող-ստեղծագործողը:Այս ու այն կողմից հնչող անճաշակ զանգվածի դեմն առնելն հնարավոր է ընտանիքի կրթությամբ:Մշակույթ, որ պատասխանատվություն է ծնում, սովորական իրական, կյանքով, ապրելակերպով, կենցաղով, ոչ խոսքով, գործով: Այսինքն՝ ծնողը կրթական հաստատության հետ նույն մշակութային արժեքների կրողն ու փոխանցողն է։ Նշենք, որ կրթահամալիրի նախակրթարաններում դաստիարակները միշտ աշխատել են ծնողների հետ, նրանք մասնակցել են կրթահամալիրյան միջոցառումներին: Սակայն համակարգված, ծրագրային աշխատանք սկսել ենք 2016թվականի ուսումնական տարվանից:    

Ծնողական ակումբ․ ի՞նչ է սա։

Ծնողների արձագանքները`

  1. Հավաք, որտեղ ժամանակ առ ժամանակ հավաքվում են ծնողները և դաստիարակները՝ գնահատելու, բնութագրելու, դասակարգելու սաներին: Հավաք, որտեղ մտածում են, թե ի՞նչ գույք է պետք գնել, ինչի՞ համար գումար հավաքել: Հավաք, որտեղ միայն խնդիրներ կան, և միայն ծնողնե՞րը պիտի լուծեն դրանք:  Իհարկե՝ ոչ: Սա   ակումբ է, որտեղ  բոլորը շահագրգիռ են, սովորող և սովորեցնող են, որտեղ բոլորը մի համերաշխ ընտանիքի անդամներ են: Գուցե անունն էլ` Ծնողական ակումբ, ամբողջական չի բնութագրում այն, ինչ իրականացվում է: Ի՞նչ է, չեք տեսել և լսել նման բան, անշուշտ, մենք էլ չգիտեինք:
    Ամեն շաբաթ ընտրված հատուկ թեմաներ, քննարկումներ,որոնց ընթացքում  միասին կրթվում են սաների  ծնողները, հարազատները, դաստիարակներն ու մասնագետները  և… սաները:  Այո՛, կրթվում…
  2. Դա սովորական ուսուցում չէ, դա միասին ապրել է,   միասին ապրելու կրթություն` խաղով, երգ ու պարով,  ավանդական և ոչ ավանդական  ծեսերով։
  3. Այդ հանդիպումների ամենամեծ հրճվանքը մեծ ու փոքրի համատեղ ապրելն է, առանց արգելքների, հավասար,ուրախ, հրճվալի:
  4. Բոլորս միասին ծրագրում ենք անելիքը, որովհետև նույն ծրագրի կրողն ենք, նուն նատակն ու հոգսերը ունենք:

Սա մի միջավայր է, որտեղ խրախուսվում է  ծնողների ակտիվ ներգրավվածությունը:

Համատեղ նախագծեր`

Օգտագործվող գրականություն և կայքեր`

Գիտագործնական հավաք`Նախադպրոցական խմբի դաստիարակ դաստիարակների զույգով աշխատանք.դաստիարակի մասնագիտական զարգացում:

Դաստիարակներ` Սաթեն Քարաջյան և Նելի Արղության…բաց, ազատ, ինքնուրույն զարգացնող ու զարգացող միջավայր…Օրը

Рубрика: Հոդված, Տեսանյութեր, Ծնողական ակումբ

Ընտանեկան կրթությունը քաղաքիացական կրթության ձևավորման միջոցներից

IMG_20151119_110636

Մենք նախընտրել ենք ներկայացնել կատարված աշխատանքը, անելիքը և դրանց նպատակ-հետևանքները
Էքզյուպերիի փոքր քայլերի …-ի աչքով ու հայացքով ենք նայում մեր արածին ու անելիքին: Քաղաքակիրթ հասարակություն և քաղաքացիական հասարակություն համարյա բոլոր եզրերով համընկնում են:
Այդպիսի հասարակություն ունենալու համար այդպիսի կրթության կազմակերպում է պետք: Մեզանում մի մեծ ժամանակային տարածք բաց է թողնված և դրան ուղղված քայլերը հաճախ քիչ արդյունավետ են լինում, որովհետև ամբողջական, համակարգային չեն, սկզբից չեն, կտոր-կտոր են, կրթական չեն: Բացակայում է քաղաքիրթ ապրելաձևը, որ վերածվել է մշակույթի բոլոր առումներով: Սկսենք  0-ից չգիտենք քանի տարեկանի ծնողից: Նա է այսօրվա գործող հասարակությունը, մշակույթ կրող-տարածող-ստեղծագործողը:

Արժեքների մշակույթի փոխանցում
Այսինքն՝ ծնողը կրթական հաստատության հետ նույն մշակութային արժեքների կրողն ու փոխանցողն է: Այս ու այն կողմից հնչող անճաշակ զանգվածի դեմն առնելն հնարավոր է ընտանիքի կրթությամբ:
Մշակույթ, որ պատասխանատվություն է ծնում, սովորական իրական, կյանքով, ապրելակերպով, կենցաղով, ոչ խոսքով, գործով:
Կրթահամալիրի նախակրթարաններում դաստիարակները միշտ աշխատել են ծնողների հետ, նրանք մասնակցել են կրթահամալիրյան միջոցառումներին: Սակայն համակարգված, ծրագրային աշխատանք սկսել ենք այս ուսումնական տարվանից:

Համացանցում ստեղծեցինք ծնողկան խմբի մեկ հասցե, որը հենց ծնոնղներն էլ վարում են:
Աշախատանքային նախագծերը, ուսումնական նյութերը տեղադրվում են այդ խմբում:

Ծնողական խմբերն սկսեցին գործել որպես ակումբներ, որոնց պարապմունք-հանդիպումները իրականացվում են նախապես հրապարակված ծրագրով, ունեն հստակ խնդիրներ: Մինչ այժմ

  • ակումբների պարապմունք-հանդիպումներին մասնակիցները յուրացնում են նախակրթարանում իրականացվող ծրագիրը
  • հանդիպում են մասնագետների հետ, քննարկում իրենց հետաքրքրող հարցերը
  • պատրաստվում են մոտակա ծես-արարողությունների, ստուգատեսների
  • ընտանեկան տարբեր նախագծերի պլանավորում, իրականացում
  • միջավայրի մշակում
  • ծես-ծիսակատարության իրականացում
  • ստեղծվել են ծնողական երգչախմբեր:

Ծնողական ակումբի զարգացում, որի նպատակներից է Քաղացիական պատասխանատվության զարգացում 

Նյութերը`

  1. Մարզատոն 2016
  2. «Մեր բակը՝ կրթական պարտեզ»
  3. Նախագծային շաբաթվա I-ին օրը
  4. Նախագծային ուսուցման շաբաթ, օրը 3-րդ.
  5. Երևանյան թափառումներ
  6. Երկրի օրը մեր երկրում
  7. Երկրի օրը մեր երկրում ռադիո
  8. «Կանաչ ցանկապատ» ֆլեշմոբ
  9. Մայիսյան հավաք 2-5
  10. Մայիսյան հավաք
  11. Չէին սպասում սեբաստացիները1
  12. Չէին սպասում սեբաստացիները 2
  13. նախաճաշ Պոնի,Բոմի,Խզբզի…հետ
  14. Ծիսական հարիսա
  15. «Գնացք-ծաղրածու»ամանորյա տոնախմբություն