Рубрика: օրվա ռեժիմ

Օրվա ռեժիմ

Հունվարի 8,9,10 

  1. 8:45-9:30 Առավոտյան ծես. Ընդունելություն ծաղիկներ-ծառերն ենք  ջրում ,  երեխաները  ձեռնոցներով   աղբն են  հավաքում,օդափոխում են սենյակը
  2. 9:45-10:00. Բարև,ես…
  3. Խաղ -բանաստեղծություն՝«Էս էն …»,  «Առաջին ձյունը »(ծափերով ու դոփերով)
  4. Շաբաթվա երգեր՝«Եղնիկ»,  «Պսակ-պսակ», «Զնգլիկ», «Այլիհո՜»
  5. Շաբաթվա հեքիաթ-ներկայացում՝«Ծիտը»
  6. 9:30-10:00 .Ուրախ մարմնամարզություն
  7. Ես կարողանում եմ… /ես կարողանում եմ ինքնուրույ լվացվել,հագնվել,սպասքադրել/
  8. 10:15-10:30. Նախաճաշ՝Օրվա  4 հերթապահները նախապատրաստում են նախաճաշի սեղանը: 
  9. 11:00-11:30. Ամեն օր նախաճաշից հետո 15-20 րոպե ձմեռային պտույտ մաքուր օդում՝բակում, թաղում, մոտակա տարածքներում: Շրջայց Արևմտյան լանջերով, Ագարակով։
  10. 11։30_12։00.Ռոդարիամարզական խաղեր.
  11. 11։30_12։00. Ամանորյա ռադիո
  12. 11։30_12։00. Բնագիտական փորձեր
  13. 11։30_11։00. Ազգային խաղ՝ Մամի մամի
  14. 12:30-13:00.Ճաշ
  15. 13:00-15:00.Քուն
  16. 15:30-16:00 .Հետճաշիկ
  17. 16:00-16:20.Մոլտֆիլմի դիտում
  18. 16:30-17:00.ազատ գործունեություն -տուն ճանապարհել
Рубрика: Դաստիարակի օրագիր

Դեղձուն-Ծամը և Նարե Արղությանը

Նարեն գալիս է տուն ու ոգևորված պայուսակից հանում դպրոցում ընկեր Նառայի տված գիրքը, որը պիտի կարդա (Քառասուն Ճյուղ-Ծամ Դեղձուն Ծամը «Սասնա ծռեր» էպոսի արի ու տես բաժին է հասել Նարեին): Կարդաց վերջացրեց։ Գրեթե ամեն օր բոլորս համոզում ենք, որ մազերը կտրենք, քանի որ շատ երկար են։ Կարծես թե համաձայնվել էր, բայց.
-Ըհը՛, ես հասկացա, որ այս գիրքը իմ մասին է, ես սիրուն ծամ ունեմ, ինչպես Դեղձուն-Ծամը, ու իմ գեղեցկությունը և ուժը մազերիս մեջ են, այլևս չեմ կտելու։
Ասում եմ.
-Հա՛, Նարե ջան, մնաց Սանասարին գտնենք։
-Ա՜յ որ հեռախոս ունենար, հաղորդագրություն կուղարկեր Սանասարին, ոչ թե Բաղդասարին պատահական նամակ կուղարկեր երդկից, ու երկու եղբայր չէին կռվի։ Դրա համար մինչև ինձ հեռախոս չառնեք, Սանասարին չեմ գրի։🙃🙃🙃

Рубрика: Տեսանյութեր, Դաստիարակի օրագիր

Լցվե՛ք սիրով…

Երբ աղջնակիդ անկախ, ազատ կարծիքը հարգող, լսող, ստեղծագործ քաղաքացու է կերտում կրթահամալիրը իր օրինակով, ու երբ նստած է նա լանջերին՝ իր երկրի հողակտորի վրա, և իր խաղաղ ակցիան է անում՝ ընդդեմ ճաղավանդակների, նույն ազգի ծնողը (գրեթե իր մայրիկի տարիքի), աղջկադ երեսին նայելով, քանդում է ստեղծած լանջը, որ պատնեշ կառուցի, քանի որ ներսը վաղուց քարացած է և ասֆալտապատ, ապա դիտողություն է անում հերիք չի, զզվանքով նայում ու արտահայտվում է.
-Թքե՛մ մամայիդ երեսին, որ քեզ թողել է՝գետնին նստես…
Ու երբ ժպիտով, պարզերես ասում ես՝ թքե՛ք, ես եմ, եկել եմ (կանգնած եմ այդտեղ այդ պահին), անմիջապես լքում է տարածքը, փախչում անհետ… Զարմանալի է՝ որտեղի՞ց այդքան չարություն, որտե՞ղ են կորչում կնոջ հեզությունը, մոր առաքելությունը, ու դեռ խոսում են դաստիարակությունից՝ նայելով 14տարեկան աղջնակի աչքերին, փորձում մայրիկի վարկանիշը գցել… իսկ Դուք մեղքի զգացողություն չունե՞ք, որ զրկում եք երեխաներին ազատ, կանաչապատ դրախտավայրից՝ փոխարինելով ցանկապատով, վերածելով տարածքը գաղութի։
Լցվե՛ք սիրով…
ՖԲ-ի էջում

Рубрика: Տեսանյութեր, Դաստիարակի օրագիր

Սեբաստացու օրեր.կրթահամալիրի տոն

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր։
Դպրոցական տարիներին միշտ նախանձով էի նայում կրթահամալիրին և այնտեղի սովորողներին։ Այդ ազատությունը, համարձակությունը, ազատ և անկախ լինելու գաղափարը ոգեշնչում էր, բայց չէի էլ պատկերացնում՝ իբրև կրթահամալիրի սան՝ ինչպես պիտի դրսևորեմ ինձ։ 3-4 ժամ տանջվում էի, որ մասնիկները սիրուն գրեմ։ Թեև ձախլիկ ես, բայց ուսուցչուհիդ խիստ նկատողություն է անում շարունակ, ծնող է «կանչում» ու «շռայլորեն» մեկ շաբաթ ժամանակ տալիս, որ գրեմ աջով ու չանցնեմ լուսանցքը, թե չէ….

Այդ ժամանակ բակից լսվում էին իմ հասակակիցների ձայները, հրճվանքը, բղավոցները, ինչու չէ, նաև կռիվների և լացի ձայները։ Բոլորն ուրախ-զվարթ պարան, գնդակ, ռեզին և այլ խաղեր էին խաղում բակում, իսկ ես լրացնում էի գրողի տարած մասնիկները, վանդակների մեջ տեղավորում էի թվանշանները և պիտի տառերը գրեի մարգարտե շարքերով։ Ամբողջ ընթացքում ականջիս լսվում էին միայն այս խոսքերը. «Գեղեցի՛կ գրիր, լուսանցքը չանցնե՛ս, ջնջում չանե՛ս ,աջո՛վ գրիր, ձախդ պահի՛ր, ջրի նման կարդա՛, չկմկմա՛ս…»։ Ու այդքանը փորձում էիր հիշել և կատարել, էլ ուր մնաց կարդացածը ընկալելը, վերլուծելը, էլ չեմ ասում երևակայելու ու ստեղծագործելու մասին։ Ամեն դեպքում շա՜տ խորը քնած էր մտքի թռիչքը, իսկ երբ փորձում էիր արթնացնել, «քնաբերի» մեծ չափաբաժնի էր «ներարկվում» անմիջապես գլխավոր զարկերակից, թե՝ ուսուցչի ներկայացրած տարբերակն է ճիշտ և բեկման, առավել ևս՝ քննարկման ենթակա չէ։
Ու էդպես վերջում հուզվելով, իսկ ոմանք էլ մեծ ուրախությամբ՝ ավարտում էին դպրոցը և մուտք գործում ԲՈւՀ։
Սովորեցի, ավարտեցի, ամուսնացա և ստացա առաջարկ՝ աշխատանք կրթահամալիրում։

Եվ հայտնվեցի կրթահամալիրում, ինչպես տիկին Մարիետն է նկարագրում, սկզբնական շրջանում շշմած, մոլորված, ու դանդալոշ։ Միշտ սահմանափակ է եղել իմ ազատությունը (դե, խիստ եղբայր՝ նահապետական ադաթներով, դպրոց, որտեղ արտահայտվելը վտանգավոր էր, ինչպես Վիլյամ Սարոյանի «Ընկերոջ մեղքով» պատմվածքի մեջ)։ Ու էդպես համեստ, հեզիկ ,նազիկ հարսիկ՝ հայտնվում եմ միանգամից ազատության մեջ. ոնց վայելես, չէ՞ որ այս ամենը միանգամից է ։ Ներսից՝ ազատ ,ճախրող ճայ, բայց դրսից՝ ազատությունդ ճնշող։
Կրթահամալիր մտնելուն պես աշխատել եմ ինձ վրա մինչ այսօր. դեռ շարունակում եմ. էսքան ազատ, ինքնաբուխ ու ստեղծական միջավայր՝ դիմանալն անհնար է։ Ու օր օրի քեզ ավելի ու ավելի տալիս են այդ ազատությունը՝ առանց չափաբաժնի ,ինչ է մնում՝ վայելել և ճախրել։ Շնորհակա՜լ եմ, որ թույլ տվեցիք ապրել և միևնույն ժամանակ վայելել այդ ճախրանքը լիարժեք։

Իսկ հիմա երկու սեբաստացիների մայր եմ, կրթահամալիրի ծնող, ով ուրախանում է իր աղջնակների ոչ թե ձեռագրով, կմկմալով կարդալով, գնահատականներով, այլ իրական կյանքով կրթվելու, վայելելու բերկրանքը տեսնելով։ Ես այն մայրերից մեկն եմ, ում աղջիկները վազելով են դպրոց գնում, ում աղջնակները կարող են շրջակա միջավայրում նկատել գեղեցիկը, հավաքել աղբը, օգնել ընկերոջը , հիանալ Արարատով՝ ամեն օր հետևելով և նկատելով. «Մա՛մ, տե՛ս, այսօր ինչ պարզ է, ինչ հպարտ է Արարատը», երբ կարող են հիանալ հայրենի բնությամբ, գնահատել ունեցածը և հպարտանալ։ Արի՛ ու տե՛ս, որ կրթահամալիրը կարող է այսպես արթնացնել տարիների քնաբերի ազդեցության տակ բթացրած մտքիդ թռիչքը, երևակայությունը, ստեղծականությունը , ամեն օր քեզ անհատույց շռայլորեն, անվարձահատույց սեր և խաղաղություն տալ , նվիրել կոմիտասյան մաքրամաքուր երաժշտությունը, ազգային ծիսական երգն ու պարը, հոգևոր երաժշտությունը, սեբաստացիական ողջույնը, որի միջոցով փոխանցում ենք միմյանց դրական էներգիա, ուժ, վստահություն…

Նոր գաղտնիքը դռներ է բացում, քո ներսում սկսում է աճել նոր սեր, նոր կարեկցանք, որը դու նախկինում երբեք չես զգացել, նոր զգայունություն դեպի գեղեցիկն ու բարին: Դու դառնում ես այնքան զգայուն, որ ամենափոքր խոտն անգամ քեզ համար ունի մեծագույն նշանակություն: Զգայունությունը քեզ դարձնում է այնքան պարզ, որ այդ աննշան խոտը քեզ համար ստանում է այնպիսի կարևորություն, ինչպիսին ունի մեծագույն աստղը։
Եվ այդ զգայունությունը քեզ համար կստեղծի նոր ընկերություն, ընկերություն ծառերի, թռչունների, կենդանիների, լեռների, գետերի, օվկիանոսների, աստղերի հետ: Կյանքը դառնում է հարուստ, երբ հոսում է սերը, երբ աճում է ընկերության նկատմամբ ընդունակությունը: Օշո.
Կրթական միջավայրը լինում է այսպիսին՝ իրար լրացնող, միմյանց լսող, սովորեցնող…
Շնորհակալ եմ։

Рубрика: Դաստիարակի օրագիր

Աշխարհի շուրջ

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր դաստիարակների լաբորատորիա։
Հոկտեմբերի սկզբին Քնարիկ Ներսիսյանից նամակ- հրավեր ստացա, որ կրթահամալիր են ժամանելու արվեստի մարդիկ՝ վարպետներ Կատարժինա Սանան (դերասան, օդային ակրոբատ, ջութակահար, 23 տարեկան, Լեհաստան) և Լուի Փոիսոն( երգիչ, երաժիշտ.կիթառ, դաշնամուր, հարվածային գործիքներ, ֆլեյտա, ժանգլյոր, ակրոբատ, 21 տարեկան, Ֆրանսիա) «Կրթական փոխանակումներ.կրկես և պլաստիկ թատրոն» վերապատրաստման դասընթացով և մեզ հետ կլինեն հոկտեմբերի 19-ից նոյեմբերի 3-ը, երկու շաբաթ կապրեն և կաշխատեն կրթահամալիրի Հյուսիսում։

Ծրագրում՝

  • Ակրոբատիկա,
  • ժանգլյորություն,
  • կոնտակտային իմպրովիզացիա,
  • տարբեր ազգերի պարեր,
  • օդային հմտություններ,
  • երգ և ռիթմիկա,
  • դերասանական արվեստ,
  • շարժում և բեմական կապ։

Մեզ ի՞նչ է մնում՝ ուրախությամբ տեղեկացնել մեր խենթերի խմբին (դատիարակներին)…. Ստացա դրական պատասխան։ Ուրախությամբ և մեծ ոգևորվածությամբ հայտագրվեցինք, և հանդիպումը շատ չուշացավ ։ Առաջին հանդիպման ժամանակ ծանոթացանք և սկսեցին ներկայացնել ծրագիրը. սկզբնական շրջանում թարգմանում էր մեր շրջանավարտ Սուրեն Պողոսյանը ։
Ամենաառաջինը, ինչը գրավեց ինձ, այն էր, որ միակ նպատակը և առաքելությունը մեզ միասնական , գերագույն հաճույք , ներքին և արտաքին հրճվանք, սրտի թրթիռ արթնացնելն էր ։ Շատ կարևոր կյանքի կանոներ էին ամեն անգամ մեզ «ներարկում»՝ սկզբի 15-20րոպեն հոգու խաղաղության, ներքին և արտաքին ներդաշնակության ձևավորում, ու առաջնայինը այն է բեմում, որ բաց թողնես դրական էներգիա, այն է՝ ինքդ առաջինը հաճույք պարգևես քեզ, ապրես ներկայացումը, խաղաս, արարես, սավառնես, զգաս մարմնիդ յուրաքանչյուր բջիջը ու նոր շռայլորեն իրավունք ունենաս այն մատուցել մի շնչով, մի ակնթարթով, արդար լինես ինքդ քո հանդեպ՝ պարգևելով և ստանալով այդ գերբնական ուժը։ Զարմանալի է, բայց էնպես արագ ու մատչելի էին ներկայացնում, որ անհավանականը միանգամից վերանում էր, էներգիան մի ակնթարթում երակներովդ այնպես էր սնուցում սիրտդ ու միտքդ, որ միանգամից հայտնվում էիր օդային համարներում։
Առաջին հանդիպման ժամանակ ֆիլմը պատրաստում էի ու մտածում՝ սա մենք ե՞նք…. պարզվում է՝ ամեն մարդ իր ծննդյան օրվանից օժտված է հսկայական ստեղծական ներուժով: Կարևորն այն է, որ կարողանաս իսկապես այն բացահայտել: Երևակայությունն է ընկած յուրաքանչյուր մարդկային ձեռքբերման հիմքում: Երևակայությունը մեզ հնարավորություն է տալիս ստեղծագործաբար մտածել։ Երևակայությունից հետո հաջորդ քայլը ստեղծականությունն է, ստեղծագործենք ազատ և վայելենք այն: Եվ այդ ամբողջ ընթացքում գլխումս պտտվում էր միայն Ռիչարդ Բախի «Ջոնաթան Լիվինգսթոն անունով ճայը», ով օժտված էր անսահմանափակ հնարավորություններով, ում համար գլխավոր նպատակը կերը չէր, այլ՝ թռիչքը…
Շնորհակալ եմ երկշաբաթյա ճախրանքի, խենթություների, համագործակցության, նոր ընկերներ ձեռք բերելու համար, թեև իրար լեզու չէինք հասկանում (ասեմ ավելին՝ լեզուն ընդհանրապես մեզ չէր խանգարում հաղորդակցվել)։ Իսկ երբ միտքդ ,սիրտդ ու հոգիդ նվիրվում է, լեզուն ավելորդություն է ։ Միմյանց հասկանում էինք ցանկացած ժեստից, կարող էր դա լիներ ժպիտը, հայացքը, ձեռքերի շարժումը. չգիտեմ՝ նկատե՞ց հանդիսատեսը, թե՞ ոչ, բայց մենք ամբողջ ընթացքում իրար էներգիա էին փոխանցում հայացքով, մենք միմյանց էինք նայում և փոխանցում այդ մեծ էներգիայի հոսքը։ Մեզ սովորեցրին, որ գլխավորը միասնականությունն է, սերը՝ տիեզերական սերը՝ էներգիայի մեծ պաշար պարգևող։ Շնորհակալ եմ և ափսոսում եմ, որ այսքան արագ անցան օրեր ։ Քնարիկ Ներսիսյան և ընկերներ , սպասում ենք նոր ճախրանքի ։

Տիեզերքի բոլոր գործընթացները զարկերակային են: Ապրելու համար մենք շնչում ենք. Որպեսզի թթվածինը հարստացնի հյուսվածքը, սիրտը ընդլայնվում և կծկվում է ամեն վայրկյան: Մենք քնում ենք և արթնանում: Մենք ապրում ենք, մեռնում ենք, և հետո մեր հոգին նորից հայտնվում է այս երկրի վրա: Տիեզերքում մեկանգամյա գործընթացներ չկան: Մեր Երկիրը պտտվում է ժամանակի երկու հոսքում: «Ձախ» և «աջ» հասկացությունները բնական են ինչպես նրա համար, այնպես էլ ցանկացած կենդանի էակի համար: Մարդկանց մոտ մարմնի աջ կողմը կապված է ապագայի հետ, ձախը `անցյալի հետ: Ապագան հոգևոր է, անցյալը ՝ նյութական: Թողնենք անցյալը և ապագան ապրենք և արարենք ներկայով ։ Սերը հզոր ուժ է ։
Հ.Գ. չեմ մոռանա դաստիարակների՝ ոգևորված, ուրախ, եռանդուն և պատրաստակամ, առանց տրտնջալու հանդիպումները։

Իսկ վերջում սրտով, մտքով և մարմնով  ճախրեցինք  ԱՇԽԱՐՀԻ ՇՈՒՐՋ։

Ֆիլմը`Անահիտ Գրիգորյանի

Рубрика: Նախագիծ

5 տարեկանների պարտեզը՝ բաց լաբորատորիա

Դասարանը  նաև  լաբորատորիա  է։ բաց, թափանցիկ տարածք է, որտեղ ամեն ինչ հարմարեցված է սաների անվտանգ և ինքնուրույն գործունեության համար: Դասասենյակը    համապատասխանում է սանի  ֆիզիկական տվյալներին. կահույքը թեթև է, դյուրաշարժ, հարմարավետ:

Рубрика: Տեսանյութեր, Դաստիարակի օրագիր

Ուխտս ի կատար

Հոկտեմբերի 27՝ կիրակի։
Ուխտագնացություն դեպի Ղալթաղչիի Սուրբ Հովհաննես մատուռ։
Հասնում ես սարի լանջին, նայում հսկայական բարձրությանը, մի պահ մտածում՝ ուժերդ կներե՞ն արդյոք, բայց հետդարձի ճանապարհ չկա. հույսը մեծ է, ու առաջ պիտի շարժվես։ Առաջին մի քանի քայլը լուռ բարձրանում ես՝ մտքումդ խոսելով Բարձրյալի հետ: Ապա փորձում ես կենտրոնանալ, որ զգաս զորությունը։
Քիչ-քիչ շնչառությունդ արագանում է, քայլերդ՝ դանդաղում, ու նայում ես ճանապարհին։ Մոտակա հարմար քարին հասնելով՝ ուզում ես մի քանի րոպե շունչ քաշել, բայց հենց նստես, միգուցե մտափոխվե՞ս….առաջ, առաջ….Լուռ նայում եմ երկնքին. ամպերը, շուրջպար բռնած, ոգևորում են քեզ։
Երգերով և աղոթքով հեռվից տեսնում ես շողշողացող ճերմակ մատուռը։ Վերջապես….բարձունքում ես. միտքդ ու հոգիդ սավառնում են, սիրտդ խաղաղվում է, վերևից հիանում ես սարերով, բնությամբ և վայելում մաքուր օդը։
Մարմնի և հոգու մաքրության ուխտս ի կատար….

Рубрика: Դաստիարակի օրագիր

Երբ Նարեն պահանջ է դրել

Երբ Նարեն պահանջ է դրել ամեն օր 20-30րոպե պետք է մամայի հետ զբոսնել բակում։
-Մա՛մ, գիտե՞ս՝ ինչու…որ քեզ շատ բաներ ասեմ, ու դու լսես , չասես.«Սո՛ւս, ծրագիր եմ գրում, տուն եմ մաքրում, ճաշ եմ եփում, լվացք , արդուկ, նյութ եմ սարքում…»։ Հետո էլ չասես. «Դա՛ս արա ու քնի՛ր»։ Ա՛յ, դրա համար՝ դրսում դրանք չես ասի, ես կխոսեմ, դու՝ կլսես։
Ու քայլելու ընթացքում նկատում է Արարատը և ցույց տալիս.
— Տե՛ս, ի՜նչ սիրուն է, արագ նկարի՛ր։ Հասկանում ես, թե ինչքան բան ես կորցնում «տնային տնտեսուհի» կոչված մասնագիտության «շնորհիվ», որ կենդանի շփումն ավելի է ամրապնդում երկկողմանի կապը։
Որոշել եմ երկարացնել զբոսանքի ժամերը, ցանկացողնե՛ր, միացե՛ք…